تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٦١ - كلام مرحوم فخر الدين در كتاب ايضاح

عزائمى است كه بسبب آنها بر غير ضرر وارد مى‌كنند.

و مرحوم شهيد اوّل در كتاب دروس دخنه و تصوير و دميدن و تصفيه نفس را نيز باقسام ياد شده اضافه كرده است. سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

ممكنست تمام اين اقسام را در كلام علامه در كتاب قواعد كه فرموده: او يعمل شيئا داخل كنيم.

و بدين ترتيب حضرات بر كلام مرحوم علّامه چيزى نيفزوده‌اند.

بلى، ظاهر كلام مرحوم شهيد ثانى در مسالك و محكى كلام شهيد اوّل (ره) در دروس آنستكه معتبر در سحر اضرار است حال اگر مقصود از « تأثير » در عبارت قواعد و غير آن خصوص اضرار بمسحور باشد عبارت اين كتاب با آنچه از مسالك و دروس نقل شد متّحد و متساوى بوده و در غير اينصورت اعمّ از ايندو مى‌باشد.

ذكر برخى از مصاديق سحر

مرحوم شهيدين استخدام ملائكه و استنزال شياطين را از مصاديق و افراد سحر شمرده‌اند.

البتّه معلوم باشد كه ساحر ملائك را استخدام و شياطين را باين منظور استنزال مى‌كند كه در كشف غائبات و معالجه مصاب از آنها استمداد جويد آگاه باشد كه ايشان را حاضر نموده و در بدن كودك يا زن حلولشان داده و پس از آن از ايشان با كمك زبان طفل يا زن غائبات و امور نهانى را كشف مى‌كند.

مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

ظاهرا در عبارتى كه از شهيدين نقل شد مسحور ملائكه و جنّ و شياطين بوده و در واقع اضرار بايشان وارد مى‌شود نه بانسان چه آنكه تسخير ايشان و عاجز نمودنشان از مخالفت با ساحر و مجبور كردنشان به خدمت از اسباب اضرار بحساب مى‌آيند.

كلام مرحوم فخر الدّين در كتاب ايضاح‌

مرحوم فخر الدّين در كتاب ايضاح الفوائد مى‌فرمايند: